facebook

Tadeusz Wielecki

image

Tadeusz Wielecki (ur. 1954 r. w Warszawie) kompozytor, kontrabasista, animator kultury, od 1999 roku Dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień.

Ukończył Akademię Muzyczną w Warszawie, gdzie studiował grę na kontrabasie u Alfreda Wieczorka i Andrzeja Mysińskiego, a także kompozycję u Włodzimierza Kotońskiego. Dalszą edukację kontynuował poza Polską dzięki stypendium, które ufundował Witold Lutosławski. Kompozytor otrzymał bowiem w 1985 roku Grawemeyer Award za III Symfonię, nagrodę przyznaną przez The University of Louisville School of Music i przeznaczył ją właśnie na stypendia dla młodych. Tadeusz Wielecki wyjechał więc w 1986 r. do Berlina Zachodniego, gdzie doskonalił swój warsztat u Isanga Yuna, następnym etapem były studia u Klausa Hubera we Fryburgu Bryzgowijskim.

Jako kontrabasista dał się poznać w wielu krajach Europy, Azji i Stanach Zjednoczonych występując we współczesnym repertuarze, również we własnych kompozycjach. Tak było np. w roku 2012. W Sali Auditorio Nacional w Madrycie odbyło się prawykonanie nowego utworu Tadeusza Wieleckiego Przędzie się nić... IV na kontrabas i zespół z udziałem kompozytora jako solisty. Zespołem Plular dyrygował Zsolt Nagy.

Aby uzyskać nowe brzmienie instrumentów Wielecki proponuje między innymi modyfikację tradycyjnej techniki gry na instrumentach smyczkowych. W Koncercie à rebours na skrzypce i orkiestrę z 1998 r. rozwija swoistą metodę gry polegającą na ślizganiu się palców po strunach, a nie tradycyjnym stawianiu palców na gryfie. W 1999 r. na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu ten właśnie Koncert à rebours na skrzypce i orkiestrę znalazł się w grupie utworów rekomendowanych. Przez wiele lat Tadeusz Wielecki zajmował się edukacją prowadząc w Polskim Radiu cykle autorskich audycji dla dzieci i młodzieży przybliżające młodym słuchaczom język muzyki współczesnej. Były to: Przeboje muzyki współczesnej, Dźwiękowdzięki czy Coś z niczego. Współpracował również z poznańskim Ośrodkiem Sztuki dla Dziecka.

W 1992 r. przewodniczył Komitetowi Artystycznemu Światowych Dni Muzyki Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej (ISCM) w Warszawie. W 2004 r. został zaproszony jako wykładowca na Międzynarodowe Wakacyjne Kursy Nowej Muzyki w Darmstadt. Rok później na Uniwersytecie Stanowym Florydy (Tallahassee) prowadził wykłady, prezentował także swoje kompozycje pisane na kontrabas demonstrując własną technikę gry na tym instrumencie. Komponował na zamówienie wspomnianych kursów w Darmstadt, także festiwalu Warszawska Jesień, Polskiego Radia, Filharmonii Poznańskiej, Klangforum Wien czy Hiroshima Symphony Association. Od 1999 r. jest Dyrektorem Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień. W tej działalności, podkreśla Tadeusz Wielecki, „ważna jest ciągłość historyczna, przeszłość wszystko to, co kształtowało kolejne pokolenia kompozytorów. Nie chodzi tylko o prezentację muzyki, ale o klasę ludzi, którzy wpływali na kształt Festiwalu i tu na pewno dużo zawdzięczamy Witoldowi Lutosławskiemu”.

Zarówno w Polsce jak i w Europie Tadeusza Wieleckiego jest ceniony jednak przede wszystkim za swoją twórczość (jest laureatem dorocznej Nagrody Muzyki). Jego kompozycje regularnie prezentowane są na najbardziej prestiżowych festiwalach. W 2009 r. w Hiroszimie miało miejsce światowe prawykonanie jego Koncertu fortepianowego, skomponowanego na zamówienie Hiroshima Symphony Association. Wydarzenie to transmitowały: publiczna japońska telewizja i radio. To kompozytor, którego postawę charakteryzuje z jednej strony intelektualne podejście do procesu tworzenia, z drugiej zaś wyrazistość emocjonalna. Kiedy podczas X Forum Witolda Lutosławskiego, które odbywało się w 2004 r. w Filharmonii Narodowej prezentował swoją Balladę dziadowską (utwór skomponowany w 1994 r. na zamówienie Warszawskiej Jesieni dedykowany zespołowi Cikada z Oslo) Wielecki pisał: „Wszyscy po trosze jesteśmy niedoskonali, mizerni, ale śpiewamy jak potrafimy; mnie to wzrusza i staram się to wielbić”. Ważną kategorią teoretyczną, ale również istotnym elementem techniki kompozytorskiej jest dla Wieleckiego „gest muzyczny”: „w metodzie komponowania posługującej się gestami widzę możliwość muzyki, która gra wyrazami, różnorodną energią”.

Ważniejsze kompozycje od 1995 roku: Studium gestu na klarnet, fortepian i wiolonczelę (1995), Id na orkiestrę (1996), Studium gestu II na fortepian (1997), Koncert à rebours na skrzypce i orkiestrę (1998), Studium gestu III na klarnet, puzon, fortepian, wiolonczelę i kontrabas (2000), Thesis na flet solo (2000), Credo, quia absurdum na taśmę i tancerkę (2001), Tafle na orkiestrę symfoniczną (2002), Czas kamieni na kontrabas amplifikowany i orkiestrę kameralną (2002), Kwartet smyczkowy (2004), Szmer półtonów na kontrabas i zespół (2004), Ławice na orkiestrę symfoniczną (2005), Rycerze okrągłego stołu – opera dokumentalna na sopran, tubę, zespół instrumentalny i media elektroniczne (2006), Konieczność i przypadek na kwartet smyczkowy i media elektroniczne (2006), Dolina Suchej Wody na orkiestrę kameralną (2007), Drżenie strun na klawesyn (2008), Koncert fortepianowy (2008-9), Na początku było… na slamera, sampler i zespół kameralny (2009), Ćwierćtony i półcienie na kontrabas, 2 perkusje i trąbkę ad libitum (2009), Koła zębate, sprężynki i tryby na skrzypce i gitarę (2010), Przędzie się nić… IV na kontrabas i zespół kameralny (2012), Model subiektywny. Forma dramatyzowana na altówkę, tubę, taśmę i nieformalna grupę wykonawców(2012), Punkty słyszenia na zespół kameralny (2012).

as

Posłuchaj wypowiedzi Tadeusza Wieleckiego