facebook

Henryk Czyż

image

Henryk Czyż, ur. 16 czerwca 1923 r. w Grudziądzu, zm. 16 stycznia 2003 r. w Warszawie – dyrygent, kompozytor, pedagog. Po studiach w Poznaniu u Waleriana Bierdiajewa związany był z Opera Poznańską i Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia. Dwukrotnie – w latach 1957-1960 i 1972-1980 – był kierownikiem artystycznym Filharmonii Łódzkiej, w latach 1963-67 kierował Filharmonią Krakowską, pełnił również funkcję generalnego dyrektora Muzycznego w Düsseldorfie. Wiele uwagi poświęcał muzyce współczesnej, współpracował m.in. z Krzysztofem Pendereckim, dokonując prawykonań kilku jego dzieł. Był także znakomitym popularyzatorem muzyki, autorem cieszącego się wielkim powodzeniem programu telewizyjnego Nie taki diabeł straszny oraz licznych książek o muzyce.

8 października 1965 roku Henryk Czyż poprowadził w Filharmonii Krakowskiej światowe prawykonanie Trzech postludiów Witolda Lutosławskiego. Miało ono miejsce podczas uroczystego koncertu z okazji 20-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, który był jednocześnie pożegnaniem odchodzącego na emeryturę jego zasłużonego dyrektora, Tadeusza Ochlewskiego. „Rozentuzjazmowana publiczność wymogła powtórzenie ostatniego z nich” – przypominają Danuta Gwizdalanka i Krzysztof Meyer. (Pierwsze z Postludiów miało prawykonanie dwa lata wcześniej w Genewie pod dyrekcją Ernesta Ansermeta). "Tytuł Postludia pasuje do nich choćby z tego powodu, że są to ostatnie moje kompozycje, jakie napisałem w całkowicie niealeatorycznej konwencji" – zauważył przy tej okazji kompozytor. Później Lutosławski nie darzył tych utworów szczególną sympatią, choć przyznawał: "One mi oddały pewną usługę, ponieważ były pierwszymi utworami na większą skalę z zastosowaniem rezultatów mojej pracy nad językiem muzycznym".

kt